Zasilanie

Czym jest zasilanie awaryjne i ochrona przeciwprzepięciowa

Sprzęt komputerowy jest wrażliwy na krótkie zaniki i wahania napięcia: nagłe wyłączenie komputera może uszkodzić otwarte pliki, a przepięcie w sieci – zasilacz albo port sieciowy. UPS, czyli zasilacz bezprzerwowy, ma wbudowany akumulator i przejmuje zasilanie, gdy w gniazdku zabraknie prądu. Listwa antyprzepięciowa nie podtrzymuje pracy, ale pochłania część energii przepięcia, zanim dotrze ona do urządzeń. Kategoria nie obejmuje zasilaczy montowanych wewnątrz komputera – te znajdziesz w dziale zasilaczy komputerowych, a ładowarki do notebooków wśród zasilaczy do laptopów.

Rodzaje urządzeń do zasilania

• Zasilacze awaryjne UPS – w trzech głównych topologiach. Offline przełącza się na akumulator dopiero przy zaniku napięcia i sprawdza się przy pojedynczym komputerze domowym. Line-interactive dodatkowo stabilizuje napięcie układem AVR bez sięgania po akumulator – to najczęstszy wybór do biura. Online zasila urządzenia stale z falownika, więc odcina je całkowicie od zakłóceń sieci; stosuje się go przy serwerach i sprzęcie krytycznym.
• Listwy zasilające i przedłużacze – zwykłe rozgałęźniki oraz listwy antyprzepięciowe z ochroną warystorową, wyłącznikiem, czasem z portami USB do ładowania.

Jak dobrać UPS i listwę

Moc UPS. Producenci podają dwie wartości: moc pozorną w VA i moc czynną w W. Do porównania z obciążeniem liczy się ta druga – zsumuj pobór podłączanych urządzeń i dodaj zapas, bo UPS pracujący na granicy mocy podtrzyma zasilanie bardzo krótko.

Czas podtrzymania. Zależy od obciążenia i pojemności akumulatora, a nie od samej mocy UPS. Do bezpiecznego zapisania pracy i zamknięcia systemu wystarcza kilka minut; dłuższe podtrzymanie wymaga większego akumulatora. Akumulatory żelowe w UPS-ach zużywają się z czasem i wymienia się je co kilka lat.

Kształt napięcia i gniazda. Tańsze UPS-y na akumulatorze wytwarzają przybliżoną sinusoidę, z którą część zasilaczy z aktywnym PFC pracuje gorzej; UPS z czystą sinusoidą jest bezpieczniejszy dla wymagającego sprzętu. Sprawdź też typ gniazd wyjściowych – typowe polskie z bolcem albo komputerowe IEC.

Listwa. Przy listwie antyprzepięciowej porównuj zdolność pochłaniania energii przepięcia, a nie tylko liczbę gniazd. Nie łącz kilku listew szeregowo i nie podłączaj do UPS-a drukarki laserowej – jej grzałka pobiera przy starcie moc, która przeciąża zasilacz awaryjny.

Zastosowania

UPS line-interactive zabezpiecza stanowisko biurowe z komputerem poleasingowym i monitorem, a mniejszy model wystarczy, by utrzymać działanie routera podczas krótkich przerw w dostawie prądu. Serwery i domowe serwery plików NAS podłącza się do UPS-a z komunikacją USB, dzięki której urządzenie samo zamknie system przed rozładowaniem akumulatora. Listwa antyprzepięciowa to minimum przy każdym stanowisku z droższym sprzętem. Pozostałe akcesoria znajdziesz w dziale Akcesoria i peryferia.

Topologie UPS w pigułce