Procesory do komputerów stacjonarnych – Intel i AMD

Od czego zależy wydajność procesora

Procesor w dużej mierze decyduje, jak szybko komputer otwiera aplikacje, przelicza arkusze czy kompiluje kod. O wydajności nie mówi sama nazwa serii: liczy się liczba rdzeni i wątków, taktowanie, pamięć podręczna i generacja układu. Między procesorem Core i5 sprzed kilku lat a układem z ostatnich generacji bywa duża różnica, choć nazwy brzmią podobnie. W procesorach Intel od 12. generacji rdzenie dzielą się na wydajne (Performance) i energooszczędne (Efficient), dlatego przy porównaniu liczy się nie tylko ich suma.

Drugim parametrem jest TDP, czyli moc cieplna, którą trzeba odprowadzić. Od niej zależy dobór chłodzenia, a pośrednio także zasilacza.

Rodzaje procesorów do komputera

• Intel Core i Pentium – procesory do komputerów biurowych i domowych. Gniazdo zmieniało się co jedną–dwie generacje: LGA1150, LGA1151, LGA1200, a w nowszych układach LGA1700.
• Intel Xeon – układy do stacji roboczych i serwerów, z obsługą pamięci z korekcją błędów ECC. Xeony E5 i starsze serie na gniazda LGA1356, LGA1366 i LGA2011 pasują przede wszystkim do płyt stacji roboczych i serwerów, część z nich pracuje także w konfiguracjach dwuprocesorowych.
• AMD Ryzen – gniazdo AM4 to platforma z pamięcią DDR4, a AM5 – nowsza platforma wyłącznie z pamięcią DDR5.

Litery na końcu oznaczenia też mają znaczenie. F oznacza procesor bez zintegrowanej grafiki – taki komputer potrzebuje osobnej karty graficznej. T to wersja o obniżonym poborze mocy, przydatna w małych obudowach, a K – z odblokowanym mnożnikiem. Układy z literą M, U lub H są przeznaczone do laptopów i nie pasują do płyt komputerów stacjonarnych.

Jak wybrać procesor do płyty głównej

Zacznij od gniazda (socketu) płyty głównej, a potem sprawdź chipset i listę obsługiwanych procesorów publikowaną przez producenta płyty. Ta sama nazwa gniazda nie zawsze oznacza zgodność: LGA1151 występuje w dwóch odmianach – dla 6. i 7. generacji Core oraz dla 8. i 9. – i płyty jednej odmiany nie obsługują procesorów drugiej. Na AM4 obsługa nowszych Ryzenów zależy od chipsetu i wersji oprogramowania płyty. Kolejne kryteria to grafika (wersja z grafiką zintegrowaną czy F), TDP względem posiadanego chłodzenia oraz rodzaj pamięci, który wynika z platformy.

Kiedy warto wymienić procesor

Wymiana procesora na mocniejszy z tej samej generacji to prosty sposób na przyspieszenie komputera biurowego bez wymiany płyty i pamięci – na przykład przejście z Core i3 na i5 lub i7. Procesory na konkretne gniazda przydają się też serwisom i działom IT jako części zamienne, a Xeony – przy rozbudowie stacji roboczych i serwerów. Kto woli gotowy zestaw, znajdzie komputery pogrupowane według serii procesora, w tym zestawy z Xeonami.

Procesor do komputera – na co patrzeć w specyfikacji